ÖSS’ye Ä°ngiliz modeli

Yükseköğretim Kurulu, yıllardır tartışılan üniversiteye giriÅŸ sistemiyle ilgili köklü deÄŸiÅŸiklikler üzerinde çalışıyor. Planladıkları yeni sistemi anlatan YÖK BaÅŸkanı Yusuf Ziya Özcan, öğrencilere adeta müjde verdi. ‘190 dakikada insanın hayatı tayin ediliyor’ eleÅŸtirilerini gideren sistem, adayın kendini iyi hissettiÄŸi zamanda sınava girmesine imkân saÄŸlıyor. 
 
Ä°ÅžTE YÖK’ÃœN ÃœZERÄ°NDE ÇALIÅžTIÄžI ÃœNÄ°VERSÄ°TEYE GÄ°RÄ°Åž SÄ°STEMÄ°

- Tek sınav dönemi bitiyor. Öğrenci yılda 3-5 kez ve istediği zaman sınava girebilecek.

- Bir ay matematik, diğer ay coğrafya sınavı yapılabilecek. Notu düşük olan sınavı yenileyebilir.

- Adaylar, seçtikleri branşlarda imtihan olacak. Puan sınırını okullar kendi belirleyecek.

- Katsayı kalkacak. Okuluna ve alanına bakılmaksızın, puanı yeten istediği yere girebilecek.

BaÅŸarıya odaklı sistem bazı alanlarda testi kaldırarak adayları açık uçlu sorularla tanıştırıyor. Alan, katsayı gibi uygulamalar bitiyor. Yeterli puanı alan her öğrencinin istediÄŸi bölüme girebilmesinin önü açılıyor. Ä°ngilizlerin uyguladığı sistemi esas aldıklarının altını çizen YÖK BaÅŸkanı Özcan’ın verdiÄŸi bilgilere göre yeni sistem özetle şöyle iÅŸliyor:

Ãœniversiteye giriÅŸ sınavı tek aÅŸamalı, ancak adayların yılda 3-5 defa girebilecekleri bir model olacak. ÖrneÄŸin öğrenci, genel yetenek testine bu ay, matematik testine 2 ay sonra, coÄŸrafyaya ondan bir ay sonra girebilecek. Notunu beÄŸenmeyen öğrenci, aynı sınavı 6 ay sonra tekrarlayabilecek. Adaylar, aldığı en yüksek puanlarla üniversitelere baÅŸvuracak. Adaylara 12-13 konu verilecek, bunlar arasından seçtiÄŸi 5′i üzerinden sınava tabi tutulacak. 3′ünden aldığı puanla üniversitelere müracaat edecek. Ãœniversiteler de alacakları öğrencileri bölümlere baÄŸlı olarak, 3 konu üzerinden tayin edecek. ÖrneÄŸin bir üniversite, “Makine mühendisliÄŸine genel kabiliyet, matematik ve biyolojiden 80 puanın üzerinde alanları kabul edeceÄŸim” diyebilecek.

YÖK BaÅŸkanı, sistem deÄŸiÅŸikliÄŸi üzerinde çalışmalarının devam ettiÄŸini bildiriyor. Yeni uygulamada Ä°ngilizlerin modelini düşündüklerini ifade eden Prof. Dr. Y. Ziya Özcan, Ä°ngiltere’deki sistemde adaylara 12-13 konu verildiÄŸini ve adayların bu konulardan istedikleri birkaçını seçerek sınava girdikleri bilgisini veriyor. YÖK BaÅŸkanı, yeni sistemde ne alan, ne de katsayı uygulamasının kalmayacağını söylüyor. Özcan, “Öğrenci aldığı puana göre yerleÅŸtirilecek. Tamamen baÅŸarıya odaklı bir sistem. ÇocuÄŸun, 3 dersten veya her neyse lise 1, 2, 3 ve 4′teki baÅŸarısına dayanan bir sistem olması lazım.” diye konuÅŸuyor. Ãœniversitelerdeki her bölüm için adayların hangi derslerden veya konulardan baÅŸarılı olması gerektiÄŸini üniversitelere soracaklarını anlatan Özcan, “Makine mühendisliÄŸi bölümlerine soracağız ’siz hangi 3 tür puanla öğrenci almak istiyorsunuz’ diye. Onlar belirleyecek. Daha sonra bunları ÖSYM’nin kitapçığında yayınlayacağız.” diyor. Yusuf Ziya Özcan, sistemin ÖSYM tarafından uygulanabileceÄŸini söylüyor. Böyle bir sistemde sınavın bölgelerdeki kontrol edilebilir merkezlerde yapılmasının daha doÄŸru olacağını anlatan Özcan, “DoÄŸu’dakiler mesela Erzurum’da girebilir. Hakkari’deki sınavı ben kontrol edemem. Yeni bir sisteme geçiyoruz, bilinmezi de çok olur. O yüzden hakim olabileceÄŸimiz DoÄŸu’da birkaç il, Orta Anadolu’da birkaç il olabilir.” ÅŸeklinde konuÅŸuyor. Konu ‘olgunlaÅŸtıktan’ sonra üniversitelerle paylaÅŸacaklarını anlatan Özcan, deÄŸiÅŸikliÄŸin ‘gelecek yıl için olmasa bile, sonraki sene uygulanabileceÄŸini’ aktarıyor. Özcan, ayrıca Milli EÄŸitim Bakanı ile özel olarak konuÅŸtuÄŸunu anlatarak, Hüseyin Çelik’in kendisine, “OlgunlaÅŸsın ondan sonra görüşürüz.” dediÄŸini aktardı.

EÄŸitimciler projeyi destekliyor

ÖSYM BaÅŸkanı Ãœnal YarımaÄŸan: Büyük sistem deÄŸiÅŸikliÄŸi birkaç yıl alır. ÖSS’ye girecek öğrenci sayısı mutlaka azaltılmalı. Sınav 4-5 deÄŸil, 2 kez tekrarlanabilir. Aksi halde 12 ay yetmez. GÃœVENDER BaÅŸkan Yardımcısı Eyüp Kılcı: Sistemin esnekliÄŸi ve sınavların tekrarlanması öğrenciler açısından faydalı. Ãœzerinde iyi çalışılırsa makul bir sistem olur. YÖK üyesi Prof. Dr. Ä°sa EÅŸme: Yeni sistem mutlaka lise ile entegre olmalı. Sınavların tekrar edilmesi fiziken zor.

Türk gençliÄŸinin ’sınav’larla imtihanı

GençliÄŸin son yıllarda artan sınavlarla başı dertte. Minik öğrencilerden üniversite mezunlarına kadar yaklaşık 5 milyon kiÅŸi, her yıl lise, üniversite ve enstitülerde eÄŸitim almak ve kamu kurumlarında iÅŸe girmek için çeÅŸitli sınavlarda ter döküyor. Åžu an sadece Öğrenci Seçme ve YerleÅŸtirme Merkezi’nin (ÖSYM) bir yılda yaptığı sınav sayısı 40′a ulaşıyor. EÄŸitimciler arz-talep dengesizliÄŸinden ötürü sınav yönteminin yangınlaÅŸtığını dile getirirken psikologlar ise sistemin öğrencilerin geliÅŸimini ve psikolojisini olumsuz yönde etkilediÄŸi konusunda uyarıyor.

‘Sınav’ dendiÄŸinde akla ilk olarak Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) geliyor. ÖSS’ye geçen yıl 1,7 milyonu aÅŸkın öğrenci katıldı. Gençler, kendileri açısından büyük önem taşıyan bu sınavı kazanmak için yıllarca dershanelere giderek hazırlık yapıyor. Kazanamayanlar aynı sınava tekrar tekrar girmek zorunda kalıyor. ‘ÖSS’nin küçük kardeÅŸi’ gözüyle bakılan Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme Sınavı (OKS) ise bu yıldan itibaren yerini Seviye Belirleme Sınavı’na (SBS) bırakacak. Öğrenciler, lise öncesi üç yıl boyunca sınava tabi tutulacak. Bunun yanı sıra açık lise, askerî lise ve polis koleji sınavlarını da unutmamak lazım. Tabii, öğrencilerin sınavlarla imtihanı üniversitede de bitmiyor. Ä°lk yıllarda lisans derslerindeki sınavlardan sonra da eÄŸitimini sürdürmek isteyenler için Akademik Personel ve Lisansüstü EÄŸitimi GiriÅŸ Sınavı (ALES) ile Ãœniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı (ÃœDS) ortaya çıkıyor. Gençlerin hayatlarında belirleyici konuma sahip bir diÄŸer sınav ise Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS). Bu sınavda yüz binlerce mezun iÅŸ bulabilmek için mücadele ediyor. Doktor, hâkim, savcı, avukat ve kaymakam adayları da bu nitelikte bazı sınavlara tabi tutuluyor. Bu sınavlardan bazıları ise yılda iki kez yapılıyor.

Bununla birlikte dershanelerde yapılan sınavlar da var. Özellikle SBS sebebiyle artık öğrenciler çok küçük yaşlarda dershaneye gitmeye başladı. Şu an ilköğretim 4. sınıfta dahi dershaneye giden çok sayıda öğrenci mevcut. Öğrencilerin bu durumu eğitimciler ile psikologları endişelendiriyor.

UludaÄŸ Ãœniversitesi EÄŸitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa CemiloÄŸlu, eÄŸitimde arz-talep dengesizliÄŸinin olmasından ötürü sınavların vazgeçilmez unsur haline geldiÄŸini dile getiriyor. Buna örnek olarak ÖSS’yi gösteren Prof. Dr. Mustafa CemiloÄŸlu, sınava girenlerden çok az bir kısmının üniversiteye yerleÅŸebildiÄŸini vurguluyor.

Türkiye Gönüllü Eğitimciler Derneği Genel Başkanı Yard. Doç. Dr. İbrahim Erdoğan da çocukların ve gençlerin dershanelere yöneldiğini ve yoğun sınav programı sebebiyle de büyük stres yaşadıklarını söylüyor. Mühenna Kahveci, İstanbul

——————————————————————————–

Fazla imtihan çocuklara yarar sağlamaz

Psikolog Orhan Keskin, çok sınava giren gençlerin asosyalleÅŸtiÄŸini kaydediyor. Özellikle çocukların enerjilerini sadece sınavlara harcamasının geliÅŸimlerini olumsuz etkilediÄŸine dikkat çeken Keskin, “Bu tür sınavlar dünyanın her yerinde var. Fakat küçük yaÅŸlardaki çocuklara çok sınav yapılması faydalı deÄŸil. Bu yıl bir de SBS yapılmaya baÅŸlanacak. Çocuklar tam geliÅŸme döneminde üç yıl üst üste sınava girecek. Enerjisini sınavlara harcayınca oyundan uzaklaÅŸacak. Oyundan kopan çocuklar da sosyal olamayacak.” ÅŸeklinde konuÅŸuyor. Sınavlar sebebiyle öğrencilerin hem okulda hem de evde ‘ders çalış’ yönünde sürekli uyarı alacağına da deÄŸinen Orhan Keskin, bunun gençleri bunalıma sürükleyebileceÄŸini ve aile ile baÄŸlarının kopmasına sebep olabileceÄŸini ifade ediyor.

——————————————————————————–

Değişiklikler öğrencinin yararına

ÖSS sisteminde yapılması düşünülen deÄŸiÅŸikler kamuoyunda geniÅŸ yankı buldu. EÄŸitimciler genel anlamda sistem deÄŸiÅŸikliÄŸinin ‘iyi çalışılarak ve ilgili tüm tarafların görüşleri alınarak’ yapılması üzerinde birleÅŸti. Yeni sistemle uygulamaya konulması düşünülen ’sınavların tekrarlanabilmesi ve herkesin aldığı puana göre üniversiteye gidebilmesi’ ise destek gördü. ÖSYM BaÅŸkanı Ãœnal YarımaÄŸan, ders sınavlarının 4-5 kez tekrarlanmasının fiziken mümkün olmadığını, bunun ancak 2 kez olabileceÄŸini anlattı. Sistem deÄŸiÅŸikliÄŸinin uzman bir kadro tarafından aylarca çalışılması gerektiÄŸine iÅŸaret eden YarımaÄŸan, mevcut sistemde küçük deÄŸiÅŸikliklerin gelecek yıl yapılabileceÄŸini, ancak büyük bir sistem deÄŸiÅŸiklinin birkaç yıldan önce hayata geçirilemeyeceÄŸini vurguladı. ÖSS’ye girecek öğrenci sayısının mutlaka azaltılması gerektiÄŸi üzerinde duran ÖSYM BaÅŸkanı, “Sadece çoktan seçmeli sınav yapılmamalı. Açık uçlu sorular da sorulmalı.” dedi. GÃœVENDER BaÅŸkan Yardımcısı Eyüp Kılcı, sistemin esnek bir yapıya kavuÅŸmasının öğrencilerin menfaatine olacağını kaydetti. Ãœniversite Öğretim Ãœyeleri DerneÄŸi BaÅŸkanı Prof. Dr. Tahsin YeÅŸildere ise henüz taslağı olmayan konuda açıklamalar yapılmasını eleÅŸtirdi. Ortaya bir taslak konulmasını isteyen YeÅŸildere, ÖSS gibi bir sistemin yenilenmesi için sendikalar, dernekler ve öğretim üyeleri gibi tüm tarafların birlikte çalışması gerektiÄŸini kaydetti.

YÖK Ãœyesi Prof. Dr. Ä°sa EÅŸme ise benzer konuları YÖK’ün strateji raporunda da ele aldıklarını hatırlatarak, yeni sistemin mutlaka lise ile entegre olması gerektiÄŸine iÅŸaret etti. EÅŸme, çok geniÅŸ katılımlı toplantılar sonrasında bu deÄŸiÅŸikliklerin yapılmasını istedi. EÄŸitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel BaÅŸkanı Ahmet GündoÄŸdu ise katsayı sisteminin acilen deÄŸiÅŸtirilmesini ve deÄŸiÅŸiklerde de ilgili tüm tarafların görüşlerinin alınmasını istedi. Ä°brahim AsalıoÄŸlu, Ankara