Parazitler durduramadı

Krize meydan okuduk yüzde 6,6 büyüdük - Piyasalarda karamsarlığın hakim olduğu bugünlerde açıklanan yüzde 6.6′lık büyüme, krize rağmen ekonomik anlamda ciddi bir bozulmanın olmadığını da gözler önüne serdi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın birinci üç aylık dönemine ilişkin büyüme hızını yüzde 6,6 olarak açıkladı. Bu yılın bi-rinci çeyreğinde Türkiye’nin GSYH’si cari fiyatlarla 221 milyar 704 milyon YTL olarak hesaplandı. Sabit fiyatlarla GSYH ise yüzde 6,6 artışla 24 milyar 232 milyon YTL oldu. Büyüme hızı 2007 yılında yüzde 4,5 olarak açıklanmıştı.
RAKAMLAR SEVİNDİRDİ

Birinci çeyrekte büyüme, beklentilerin çok üzerinde çıktı. Açıklanan rakama bakıldığında, yaşanan küresel finans krizine rağmen, yüzde 6,6′lık büyüme, olumlu algılandı. MÜSİAD Başkanı Cihad Vardan, TÜİK tarafından 2008 yılının ilk çeyreğine yönelik olarak açıklanan yüzde 6,6 oranındaki büyüme rakamının yurtiçi ve yurtdışı olumsuzluklara, çalkantılara rağmen oldukça iyi olduğunu açıkladı. Vardan, “Özellikle geçen senenin ilk çeyreğiyle mukayese edildiğinde, bazı sektörlerde gerileme ve durağanlık görülürken, bazı sektörlerin de ilerlemesi neticesinde ulaşılan bu rakam, ileriye yönelik olarak ümit vericidir ve açıklanan Orta Vadeli Ekonomik Program’ı da destekler niteliktedir” dedi. 2008 yılının ilk çeyreğinde, sektörel bazda en yüksek büyüme yüzde 11,8 ile sağlık işleri ve sosyal hizmetler sektöründe oldu. Söz konusu dönemde, toptan ve perakende ticaret yüzde 9,9, sanayi yüzde 7, tarım, avcılık ve ormancılık yüzde 5,6 büyüdü.

VERİLER BÜYÜMEYİ TEYİT ETTİ

Tarım sektöründeki yüzde 5,6′lık büyüme verisi ile ilgili olarak farklı yorumlar yapılıyor. TSKB Başekonomisti Gündüz Fındıkçıoğlu, büyümede iki unsurun dikkat çektiğini söyledi. Tarımda bir süredir negatif olan görünümün devam edeceğinin varsayıldığını belirten Fındıkçıoğlu, oysa geçen sene ilk çeyrekte yüzde 6.9 küçülen tarım sektörünün bu senenin aynı döneminde yüzde 5.6 yükseldiğini belirtti. Fındıkçıoğlu, imalat sanayiindeki yüzde 7 büyümenin de sürpriz yükselişte çok etkili olduğunu ifade etti. Fortis Bank ekonomisti Erkin Işık ise, kurum olarak yüzde 6′lık bir büyümeyi öngörerek piyasaya göre daha iyimser tarafta yer aldıklarını, ancak açıklanan rakamların kendi tahminlerini de aştığını söyledi. Yüzde 6.6′lık büyümeyi büyük bir sürpriz olarak nitelemediklerini çünkü sanayi ile ilgili açıklanan öncü rakamların bir yükselişe işaret ettiğini söyleyen Işık şöyle devam etti: “İlk çeyrek rakamlarının yüksek olması yılın tamamında da aynı performansı göstereceğimiz anlamına gelmiyor. Bu oran yılın ikinci yarısında zayıflayacak. Bizim tahminimiz Türkiye’nin yılı yüzde 4.5 büyüme ile tamamlayacağı yönünde. Öte yandan TÜİK, üretim yöntemiyle hesaplanan 2008 yılının birinci dönemine ilişkin GSYH sonuçlarını da açıkladı. Buna göre, üretim yöntemiyle hesaplanan tahminlere göre 2008 yılının birinci döneminde “cari fiyatlarla” GSYH, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,5′lik artışla 221 milyar 704 milyon YTL, sabit fiyatlarla yüzde 6,6 artışla 24 milyar 232 milyon YTL olarak hesaplandı.

İnşaat zaten yavaşlamak zorundaydı

İnanlar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Serdar İnan Yenişafak’a şu açıklamayı yaptı: “2008 yılında sektör durgunluğa girdi. Açıklanan büyüme rakamlarında Türkiye ekonomisinde yüzde 9′luk bir büyüme dahi olsaydı sektörde yüzde 3 olarak kalırdı. 2008-2009 yılı inşaat sektörü için sıkıntılı geçecek. Fakat film tekrar başa saracak ve 2010 yılında yeniden talepler birikecek 2012 yılında tekrardan bir büyüme trendine girecek. Bu inşaat sektörünün karakteristik özelliği.”

Yılsonu büyüme ihtimali arttı

2008′te yüzde 4′ün üzerinde büyüme görme olasılığı güçlendi. Oyakbank tarafından yayımlanan ve Sengül Dağdeviren tarafından kaleme alınan “Ekonomi Notları”nda TÜİK tarafından bugün açıklanan büyüme verileri değerlendirildi. Ekonomi Notları’na göre, baz etkisi ve özel toplam tüketime dair olumsuz beklentileri nedeniyle çok düşük büyüme gerçekleştiğini tahmin ettikleri 2008′in ilk çeyreğinde yüzde 4,9′luk piyasa ortalama beklentisinin de yüzde 35 üzerinde bir büyüme verisi açıklandı. Bu sürprizde temel olarak, özel tüketim ve yatırımlara dair olumsuz beklentilerinin gerçekleşmemesi, aksine bu talep unsurlarında şaşırtıcı bir şekilde 2006′dan bu yana en yüksek büyüme katkılarının görülmesinin belirleyici olduğu anlaşıldı. Büyüme verileri, özellikle özel tüketimin seyrine dair belirsizlikleri ciddi anlamda artırırken, büyümedeki yavaşlamanın, daha önce öngördüklerinden daha ılımlı olma olasılığını güçlendirdi.

Sektördeki yavaşlamaya rağmen büyüme gerçekleşti

Büyüme hızı en fazla yavaşlayan sektör inşaat olarak öne çıktı. Son 5 yılın lokomotif sektörü olan inşaat, 2007 yılıın ilk 3 ayında yüzde 8,8 büyüme gerçekleştirirken, bu yılın ilk 3 ayında bu oran yüzde 2,8 oldu. İnşaat sektöründeki büyüme, 2006 yılının 3 aylık çeyreğinde yüzde 14,5, 2005′in ilk çeyreğinde ise yüzde 8,2 olarak gerçekleşmişti. İnşaattaki yavaşlamanın ana nedenini, siyasi ve ekonomik krizin yanında inşaat malzemelerindeki aşırı artış oluşturuyor.