Türkiye artık büyük oyuncu

Batı’nın nükleer teklifine ne yanıt vereceÄŸi merakla beklenen Ahmedinecad, ‘Nükleer bomba yalandır’ dedi, müzakereleri de sürdüreceÄŸi mesajını verdi. Enerjide ortak bildiri yayınlandı..

Batı’nın nükleer paketine vereceÄŸi yanıt merakla beklenen Ä°ran CumhurbaÅŸkanı Mahmud Ahmedinecad dün Ä°stanbul’a gelerek ilk defa Avrupa’ya adım attı. Ahmedinecad, ÇıraÄŸan Sarayı’nda CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül tarafından karşılandı. Ä°ki liderin gündemini Batı’nın nükleer çalışmaları nedeniyle Ä°ran üzerinde artırdığı baskı oluÅŸturdu. Cenevre’de 19 Temmuz’da yapılan görüşmelerin ardından Ahmedinecad ilk Ä°stanbul’dan müzakerelerin devam edeceÄŸi sinyalini verdi. Gül de müzakerelerin sürdürülmesinin önemli olduÄŸunu belirterek, “Ä°pleri koparmayın. Diplomasiyi sürdürmek için sizin de adım atmanız önemli. Diplomasi biterse savaşı isteyenler güçlenecektir” mesajı verdi. Enerji mutabakatının çıkmadığı görüşmelerde terör, uyuÅŸturucu, insan kaçakçılığı ve organize suçlarla mücadele alanında bir anlaÅŸmaya imza atıldı.

6 SAATLİK GÖRÜŞME
Ahmedinecad ve Gül’ün baÅŸ baÅŸa görüşmeleri ile heyetler arası görüşmeler yaklaşık 6 saat sürdü. Ä°ki cumhurbaÅŸkanı baÅŸ baÅŸa görüşmede Ä°ran’ın nükleer faaliyetlerini ele aldı. Ortak basın açıklamasında Gül, Türkiye’nin hem uluslararası toplumun kaygılarını hem de Ä°ran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi AnlaÅŸması çerçevesinde meÅŸru haklarının gözetilmesini istediÄŸini açıkladı. Gül, Ä°ranlı muhatabına bir kez daha Türkiye’nin Batı dünyası ile Ä°ran arasındaki görüşmelere katkıda bulunmaya hazır olduÄŸunu belirttiÄŸini söyledi. Ahmedinecad ise Gül’e teÅŸekkür ederek şöyle dedi: “Türkiye’deki aziz kardeÅŸlerimin özellikle CumhurbaÅŸkanı Gül’ün Ä°ran’ın yasal haklarını savunmasına teÅŸekkür ederim. Bize göre de diyalog en iyi yoldur” dedi. Ancak ABD’yi hedef almaktan da kaçınmayan Ä°ran CumhurbaÅŸkanı şöyle konuÅŸtu:

‘NÃœKLEER BOMBA YALANDIR’
“Biz kendi haklarımızı koruyarak diyaloÄŸa hazırız. Ve dostlarımız tarafından gelecek yeni önerilere açığız. Ä°ran’ın nükleer meselesi son derece açıktır. Tamamen teknik hukuki bir sorun siyasi bir hale getiriliyor. Her seferinde bir bahane var. Nükleer mesele gündemde deÄŸilken de bize ambargo uygulandı. Nükleer mesele Amerika’nın halkımıza karşı kötü niyetinin göstergesidir. Bizi nükleer bomba yapmakla suçluyorlar. Bu bir yalandır. Nükleer enerjiyi bomba ile eÅŸanlamlı hale getiriyorlar. Aslında nükleer bombaları elinde bulunduranların, halkların barışçıl ve çevre dostu nükleer enerjiyi kullanma hakkı olmamalıdır.”

ENERJÄ° MUTABAKATI OLMADI
Ä°ki ülke arasında terör, uyuÅŸturucu, insan kaçakçılığı ve organize suçlarla mücadele alanında bir anlaÅŸmaya imza atıldı. Çevre ve kütüphane alanında iki mutabakat muhtırası, bir de ulaÅŸtırmada protokol imzalandı. Enerji konusunda mutabakat saÄŸlanamadı. Ancak iki ülkenin enerji bakanları ortak bir deklarasyon yayınladı. Ortak deklarasyonda “Ä°ran’a komÅŸu ülkelerin doÄŸalgazlarının, Ä°ran toprakları üzerinden Türkiye’ye ulaÅŸtırılmasını mümkün kılacak proje dahil, çeÅŸitli projelerin desteklenmesinde mutabık kalınmıştır” denildi.

Duygu GÜVENÇ - Necla GÖRGEÇ - Umut TÜTÜNCÜ / İSTANBUL