Yasak kızım

Ãœniversitelerde türbanı serbest hale getirme için yapılan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸini iptal eden Anayasa Mahkemesi, deÄŸiÅŸikliÄŸi “laiklik ilkesini dolaylı olarak deÄŸiÅŸtirme giriÅŸimi” diye niteledi..

Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde türbanı serbest hale getirmesi için yapılan ve AKP’nin kapatma davasını da yakından ilgilendiren anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸini ağır bir dayanakla iptal etti. Mahkeme, deÄŸiÅŸikliÄŸi, laiklik ilkesini dolaylı olarak deÄŸiÅŸtirmeye yönelik bir giriÅŸim olarak gördü. CHP ve DSP milletvekilleri ile bağımsız milletvekili Kamer Genç’in, Anayasa’nın 10 ve 42. maddelerinde yapılan deÄŸiÅŸikliÄŸin iptali için açtığı dava dün Anayasa Mahkemesi’nde sonuçlandı. Yüksek Mahkeme, 6 saat süren müzakere sonunda, 4 satırlık kısa bir açıklama yaptı. Açıklamada, “9.2.2008 günlü, 5735 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın bazı maddelerinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Birinci ve Ä°kinci Maddeleri Anayasa’nın 2, 4 ve 148′inci maddeleri gözetilerek iptal edilmiÅŸtir. Ayrıca yürürlüğü durdurulmuÅŸtur.” denildi.

KILIÇ VE ADALI KARŞI
Mahkeme, anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸini iptal kararını 2′ye karşı 9 oyla aldı. Mahkeme BaÅŸkanı HaÅŸim Kılıç ve üye Sacit Adalı karşı oy kullanan üyeler oldu. Kılıç ile Adalı Anayasa’nın 148′inci maddesinde Anayasa deÄŸiÅŸikliklerine karşı açılan davalarda sadece ÅŸekil incelemesinin yapılabileceÄŸini, bu incelemenin içeriÄŸinin de Anayasa’daki hükümler dışına çıkılarak geniÅŸletilemeyeceÄŸini savundular. Refah ve Fazilet Partisi davalarında da birlikte hareket eden ve azınlıkta kalan Kılıç ile Adalı en son cumhurbaÅŸkanlığı seçimi ile ilgili “367 kararı”nda da karşı oy kullanan iki üye olmuÅŸlardı.

AÇIKLAMANIN ŞİFRELERİ
Anayasa Mahkemesi’nden yapılan bu kısa açıklama, heyette yapılan müzakerelerin de özeti niteliÄŸinde oldu. Ä°ÅŸte açıklamanın ÅŸifreleri:

* Laikliğe aykırı: Açıklamada, 2. madde gözetilerek iptal kararının verilmiş olması, müzakerelerde türban değişikliğinin anayasanın laiklik ilkesini aykırı bulunduğunu göstergesi oldu.

* Teklif dahi edilemez: Anayasa’nın 4. maddesine iÅŸaret edilmesi, yapılan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸinin, anayasanın deÄŸiÅŸtirilmesi dahi teklif edilemeyecek hükümleri arasında yer alan ve laikliÄŸi tanımlayan ikinci maddesinin dolaylı olarak deÄŸiÅŸtirilmesine yönelik olduÄŸunun tespiti anlamına geldi.

* Yeni yetki: Anayasa Mahkemesi’nin kararlarının baÄŸlayıcılığını içeren 148. maddesine de iÅŸaret etti. Bu maddede “Anayasa deÄŸiÅŸikliklerini ise sadece ÅŸekil bakımından inceler ve denetler…. Anayasa deÄŸiÅŸikliklerinde ise, teklif ve oylama çoÄŸunluÄŸuna ve ivedilikle görüşülemeyeceÄŸi ÅŸartına uyulup uyulmadığı hususları ile sınırlıdır” denilmesine karşın bu maddeye özellikle vurgu yapıldı. Mahkeme bu üç maddeyi sıralayarak, türbanla ilgili bundan sonra herhangi bir deÄŸiÅŸikliÄŸin Yüksek Mahkeme’den onay görmeyeceÄŸinin kesin olarak iÅŸaretini verdi.

YÜRÜRLÜĞÜ DURDU
Anayasa Mahkemesi, iptal kararı verirken aynı zamanda, yürürlüğü de durdurdu. Yüksek Mahkeme’de yürürlüğü durdurma kararı için ayrıca bir oylama yapıldı. Mahkeme’nin, gerekçesini kısa sürede yazacak olmasına raÄŸmen, ayrıca yürürlüğü durdurma kararı vermesinin nedeni de anlamlı oldu. Heyetin, yapılan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸinde anayasaya ağır aykırılık bulunması nedeniyle bu kararı aldığı öğrenildi. Anayasa Mahkemesi yürürlüğü durdurma kararlarını ancak yapılan yasal düzenlemede çok ağır bir hukuk ihlali varsa ve telafisi imkânsız bir durum ortaya çıkıyorsa verebiliyor.